Een jaar verder: hoe gaat het nu met de wet DBA?

De Wet DBA is al ruim tien jaar van kracht, maar sinds de Belastingdienst vanaf 2025 daadwerkelijk is gaan handhaven op schijnzelfstandigheid, staat het onderwerp opnieuw volop in de belangstelling. Vorig jaar besteedden we in twee afleveringen van onze podcast Effectief Kuier’n al aandacht aan de Wet DBA en de gevolgen voor zzp’ers en opdrachtgevers. Deze afleveringen kun je hier terugkijken.

Inmiddels zijn we een tijdje verder. De eerste onrust is grotendeels weggezakt en in de praktijk ontstaat steeds meer duidelijkheid over de manier waarop opdrachtgevers en zelfstandigen met de regels kunnen omgaan. Maar wat merken we daar nu daadwerkelijk van? Verandert de vraag naar zelfstandige vakmensen? En waar lopen werkgevers en zzp’ers vandaag de dag nog tegenaan?

We gingen hierover in gesprek met Jaron Kuipers, Teammanager ZZP bij Effect, en bespreken hoe de markt zich sinds de start van de handhaving heeft ontwikkeld en wat dit betekent voor de toekomst van zelfstandigen in de bouw en techniek.

Hoe staat het er inmiddels voor sinds de handhaving op de Wet DBA?

Jaron: "We merken dat de Wet DBA sinds de start van de handhaving veel meer leeft, terwijl de wet natuurlijk al ruim tien jaar bestaat. Na de aankondiging van de handhaving was er veel onrust en onduidelijkheid over de regels en de inzet van zelfstandigen. Dat zagen we zowel bij onze opdrachtgevers als bij zzp’ers.

Inmiddels merken we dat de rust op de markt steeds meer terugkeert. De gesprekken gaan veel minder over de angst voor controles en steeds meer over de vraag: hoe kunnen we zzp’ers op een correcte manier inzetten?"

Welke veranderingen zien jullie bij bedrijven die met zzp’ers werken?

Jaron: "Veel opdrachtgevers willen nog steeds gebruikmaken van zelfstandigen. Zeker in de bouw en techniek blijft de vraag naar ervaren vakmensen groot. Wel zien we dat bedrijven kritischer zijn geworden en beter kijken of de samenwerking daadwerkelijk aansluit bij de wet.

Dat vinden we een positieve ontwikkeling. Uiteindelijk zijn alle partijen – de opdrachtgever, de zelfstandige en Effect – verantwoordelijk voor een goede en correcte inzet.

Daarnaast kijken bedrijven bewuster naar welke vorm van inzet het beste past. Een zzp’er kan bijvoorbeeld goed aansluiten bij een tijdelijk project of specialistische werkzaamheden. Wanneer iemand voor langere tijd onderdeel wordt van een team, wordt vaker gekeken naar een vakman in loondienst."

Welke vragen leven er onder zelfstandige vaklieden?

Jaron: "Vanuit zzp’ers merken we vooral behoefte aan duidelijkheid. In eerste instantie wisten veel zelfstandigen niet goed wat de veranderingen precies voor hen betekenden.

Veel vakmensen zijn vooral bezig met hun vak en minder met de juridische kant van het ondernemerschap. Daar ligt voor Effect een belangrijke rol. We kijken samen met zzp’ers of zij daadwerkelijk als zelfstandige werken en of de samenwerking past binnen de regels.

Dat heeft er in de praktijk ook toe geleid dat een aantal vaklieden ervoor heeft gekozen om bij Effect in dienst te treden."

Waar moeten werkgevers volgens jullie vooral op letten bij de samenwerking met zzp’ers?

Jaron: "Het is belangrijk om vooraf goed na te gaan hoe de samenwerking eruit komt te zien. Hoe gaat iemand werken, welke afspraken worden gemaakt en hoe ziet de praktijk eruit? Door hier vooraf goed over na te denken, kun je voorkomen dat er achteraf sprake blijkt te zijn van een schijnconstructie.

Daarnaast is het belangrijk dat werkgevers alle relevante projectgegevens aanleveren, zodat ook administratief alles goed kan worden vastgelegd en geregeld."

Blijft de vraag naar zelfstandige vakmensen in de bouw en techniek groot?

Jaron: "Ja, die vraag blijft groot. De arbeidsmarkt is krap en de behoefte aan flexibiliteit en specialistische kennis blijft bestaan.

We zien wel dat de manier waarop bedrijven naar de inzet van zzp’ers kijken verandert. Tegelijkertijd merken we dat veel zelfstandige vaklieden ook echt zelfstandig willen blijven werken.

Ook opdrachtgevers kijken kritischer naar de partijen met wie ze samenwerken en bij wie ze zelfstandige vakmensen inhuren. Het gaat steeds meer om de vraag of de samenwerking inhoudelijk klopt en op een goede manier wordt ingericht."

Welke rol speelt Effect hierin?

Jaron: "Onze rol gaat verder dan alleen het verbinden van werkgevers en vaklieden. We nemen ook een deel van de praktische zaken uit handen. Denk aan het controleren van de benodigde documenten, het vastleggen van afspraken en de administratieve afhandeling.

Daardoor kunnen opdrachtgevers en vaklieden zich richten op waar het uiteindelijk om draait: het uitvoeren van het werk.

Daarnaast adviseren we zowel onze opdrachtgevers als zzp’ers. We kijken samen naar de situatie en naar de manier waarop iemand wordt ingezet. Zo willen we ervoor zorgen dat er met duidelijkheid en vertrouwen kan worden samengewerkt."

Hoe ziet de toekomst van zelfstandigen in de bouw en techniek eruit?

Jaron: "Ik verwacht dat zelfstandige vakmensen een belangrijke rol blijven spelen in de bouw en techniek. De behoefte aan goede en ervaren vakmensen blijft groot en ik verwacht niet dat daar de komende jaren verandering in komt.

De manier waarop zelfstandigen worden ingezet, zal waarschijnlijk wel verder veranderen. Juist daarom zijn goede en transparante afspraken tussen opdrachtgevers en zzp’ers belangrijk. Als alle partijen weten waar ze aan toe zijn en de samenwerking goed wordt ingericht, kunnen we ook in de toekomst blijven zorgen voor de juiste inzet van vaklieden."

Wil je weten wat de regels betekenen voor jouw situatie of ben je op zoek naar een zelfstandige vakman? Effect denkt graag met je mee. Neem gerust contact met ons op.